Świat zwierząt bezkręgowych Parku Narodowego „Bory Tucholskie” jest ciągle niedostatecznie poznany, a mimo to już teraz zachwyca swoją różnorodnością.

Rzeki, jeziora i torfowiska zasiedla bogata fauna owadów wodnych. Należą do nich m.in. drapieżne ważki, które większą część życia spędzają w wodzie jako larwy. Owady dorosłe spełniają pożyteczną rolę w przyrodzie, polując m.in. na liczne szkodniki drzew jak np. korniki, mszyce czy osnuje. Z racji swych znacznych rozmiarów, pięknych kolorów, widowiskowych zachowań i doskonałego lotu, przyciągają uwagę turystów i miłośników przyrody. Na terenie Parku występuje ponad 40 gatunków tych owadów, w tym 11 znajduje się pod ochroną. Są to m.in. straszka północna Sympecma paedisca, trzepla zielona Ophiogomphus cecylia, zalotka białoczelna Leucorrhinia albifrons czy zalotka większa Leucorrhinia pectoralis. Wszystkie występują pospolicie na terenie Parku, co świadczy o dobrym stanie jego środowiska przyrodniczego. Nad Strugą Siedmiu Jezior często zaobserwować można świtezianki, których samce mają pięknie, niczym motyle, zabarwione granatem skrzydła. Wiosną nad jeziorami lobeliowymi możemy podziwiać tysiące zalotek białoczelnych. Także wtedy obserwować można największe europejskie ważki - husarze. Latem ich miejsce zajmują czerwone szablaki oraz kredowobłękitne lecichy. Nieco odmienną faunę posiadają wody torfowisk. Liczne są tu małe błękitno-czarne łątki, czerwonawe zalotki oraz podobne do husarzy żagnice.

Zbiorniki wodne Parku to również miejsce występowania mięczaków, w tym gatunków chronionych, ginących i zagrożonych – m.in. szczeżui wielkiej Anodonta cygnea w jeziorze Jeleń czy szczeżui spłaszczonej Anodonta complanata w jeziorze Płęsno. Bardzo interesująco przedstawia się fauna małży z rodziny Sphaeriidae (groszkówkowate) w jeziorze Ostrowite. Za szczególnie istotne należy uznać występowanie reliktowych gatunków: Pisidium conventus i Pisidium lilljeborgii. Małże te występują w wyjątkowo czystych zbiornikach.

Na obszarze PNBT i w jego otulinie stwierdzono ponad 100 gatunków pszczół. W sumie stanowią one 25% fauny krajowej. Najbogatsze zgrupowania pszczół stwierdzono na murawach kserotermicznych i wrzosowiskach. To z tych obszarów pochodzi ponad 63% wykazanych w Parku gatunków. Płaty obficie kwitnącego wrzosu stanowią ważne źródło pokarmu dla pszczolinek, trzmieli oraz lepiarek. Co ciekawe, większość pszczół jest niepozorna i wręcz niezauważalna przez nas. Są to np. malutkie, czarne smukliki chętnie przysiadające na żółtych kwiatach mniszka czy jastrzębca, lub błyskawicznie uwijające się wśród kwiatów wrzosu lepiarki. Spośród gatunków pszczół stwierdzonych w Parku 22 gatunki można uznać za unikatowe, cenne z faunistycznego punktu widzenia. W tej grupie znajduje się 13 gatunków trzmieli, który to cały rodzaj objęty jest ochroną prawną. Trzy gatunki: trzmiel wrzosowiskowy Bombus jonellus, wąskopasy Bombus cryptarum i wielki Bombus magnus są gatunkami rzadkimi, interesującymi faunistycznie.

Fauna motyli dziennych zarejestrowanych na terenie Parku jest uboga (nieco ponad 40 gatunków). Kilka z nich uznaje się za cenne w faunie Polski. Spośród nich czerwończyk nieparek Lycaena dispar znajduje się na liście gatunków prawem chronionych.
Obszary leśne Parku to w większości zespoły jednogatunkowego boru sosnowego. Takie monokulturowe zbiorowiska sprzyjają niepohamowanemu rozwojowi owadów, które w gospodarce leśnej uznawane są za szkodniki. Należą tutaj m.in. owady uszkadzające lub całkowicie zjadające liście, czyli tzw. foliofagi. W Parku Narodowym „Bory Tucholskie” rejestruje się kilkanaście gatunków tych owadów, m.in. brudnica mniszka Lymantria monacha, strzygonia choinówka Panolis flammea, barczatka sosnówka Dendrolimus pini czy poproch cetyniak Bupalus piniarius. Szczególnie ważną rolę w ograniczaniu gradacji tych owadów odgrywają mrówki. Najbardziej efektywnym drapieżcą jest mrówka ćmawa Formica polyctena.

Słaby jeszcze stopień rozpoznania bezkręgowców na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie” nie pozwala na zidentyfikowanie wszystkich interesujących i cennych gatunków. Niemniej jednak dotychczasowe ich rozpoznanie zachęca, by bliżej się im przyjrzeć.