Park Narodowy Bory Tucholskie

Wersja polska English version Deutsch
Biuletyn Informacji Publicznej
Fundusze Europejskie

Ostrowite

Jezioro Ostrowite

jest największym (272,27 ha) i najgłębszym (43 m) zbiornikiem wodnym Parku Narodowego „Bory Tucholskie”. Jezioro składa się z dwóch równoległych basenów oddzielonych półwyspem. Długość maksymalna zbiornika wynosi 3900 m, szerokość – 1050 m. Stanowiąc początek systemu rzeczno-jeziornego Strugi Siedmiu Jezior, pełni szczególną rolę hydrologiczną. Jest to jezioro odpływowe i nie przyjmuje dopływów naturalnych.

Zespół roślinności wynurzonej rozwija się w jeziorze Ostrowite w postaci wąskiego i nieregularnego pasa wokół jego linii brzegowej. Zajmuje on około 20% powierzchni dna, a jego maksymalna szerokość nie przekracza 30 m.

Skład gatunkowy roślin wynurzonych reprezentowany jest głównie przez:

  • trzcinę pospolitą Phragmites australis,
  • sitowie jeziorne Schoenoplectus lacustris,
  • turzycę dzióbkowatą Carex rostrata,
  • tatarak zwyczajny Acorus calamus.

W strefie brzegowej tego jeziora występuje również rzadko spotykane zbiorowisko roślinne jakim jest

  • szuwar kłociowy Cladietum marisci - wraz z
  • kłocią wiechowatą Cladium mariscus.

Zespół roślinności podwodnej zajmuje w jeziorze powierzchnię około 145 ha i występuje w postaci szerokiego pasa od 70 m do 150 m wzdłuż całej linii brzegowej dochodząc do głębokości 15 m. Jezioro Ostrowite należy do jezior ramienicowych, a występujący tu przedstawiciele z rodziny Characeae tworzą wspaniałe podwodne łąki.
Są to:

  • 3 gatunki z rodzaju Nitella (m.in. Nitella syncarpa),
  • 1 gatunek z rodzaju Nitellopsis Nitellopsis obtusa oraz
  • 9 gatunków z rodzaju Chara (m.in. Chara filiformis, Chara jubata).

W wodach jeziora Ostrowitego licznie reprezentowane są rdestnice, a wśród nich gatunki ginące i rzadko w Polsce spotykane, m.in. rdestnica nitkowata Potamogeton filliformis czy rdestnica ścieśniona Potamogeton compressus.

Jezioro Ostrowite charakteryzuje się umiarkowaną żyznością (alfa-mezotroficzne). W typologii rybackiej zaliczone zostało do jezior sielawowych. Ichtiofauna reprezentowana jest głównie przez:

  • sielawę Coregonus albula,
  • sieję Coregonus lavaretus,
  • płoć Rutilus rutilus,
  • wzdręgę Scardinius erythrophthalmus,
  • leszcza Abramis brama,
  • lina Tinca tinca,
  • szczupaka Exos lucius,
  • okonia Perca fluviatilis,
  • węgorza Anguilla anguilla.

Obfitość pożywienia i rozwinięty pas roślinności przybrzeżnej stwarzają korzystne warunki do występowania wielu gatunków ptaków związanych ze środowiskiem wodnym. Spotykamy tu m.in.

  • żurawie Grus grus,
  • kormorany czarne Phalacrocorax carbo,
  • perkozy dwuczube Podiceps cristatus,
  • tracze nurogęsi Mergus merganser,
  • czaple siwe Ardea cinerea,
  • bąki Botaurus stellaris.

W pobliżu jeziora swoje miejsce do życia znalazły także jedne z najrzadszych ptaków drapieżnych, a mianowicie

  • bieliki Haliaeetus albicilla
  • błotniaki stawowe Cirrus aeruginosus.

Nad brzegami tego jeziora bytują dwa gatunki ssaków ziemnowodnych:

  • bóbr Castor fiber,
  • wydra Lutra lutra.

Biorąc pod uwagę walory przyrodnicze można wskazać, że jezioro Ostrowite jest jednym z najcenniejszych ekosystemów wodnych Parku. Jako jedno z nielicznych jezior Niżu Polskiego posiada wody w I klasie czystości. Wartość przyrodniczą tego akwenu podnosi także obecność gatunków spotykanych tylko w wyjątkowo czystych zbiornikach, jak np.:

  • widłonóg Eurytemora lacustris

czy reliktowe gatunki małży z rodziny

  • Sphaeriidae Pisidium conventus i
  • Pisidium lilljeborgii.