Park Narodowy Bory Tucholskie

Wersja polska English version Deutsch
Biuletyn Informacji Publicznej
Fundusze Europejskie

Wymieranie porostów

Powszechne ubożenie lichenoflory w miastach i ośrodkach przemysłowych traktuje się już jako stałą cechę tych środowisk. Powtarzająca się kolejność wymierania gatunków i etapów tego procesu dała podstawę do opracowania lichenoindykacyjnych metod oceny stanu sanitarnego powietrza. Jednak coraz większe zaniepokojenie przyrodników budzi narastające tempo znikania porostów z terenów leśnych, z gór i innych miejsc uważanych przecież za czyste. Różne, lecz równocześnie działające szkodliwie czynniki wzajemnie potęgują swoje destrukcyjne oddziaływanie.

Najpoważniejszą, bo wręcz globalną przyczyną wymierania porostów są zanieczyszczenia powietrza, szczególnie dwutlenkiem siarki (SO2), tlenkami azotu (NOX) i innymi związkami. Są to substancje, które wnikają do plech porostów, powodując stopniowe ich zamieranie.
Wiele porostów ginie wskutek prac mechanicznych, np. usuwania starych drzew, wzdłuż dróg, remontów dróg, wymiany nawierzchni chodników, ale także likwidowania gruntowych alejek w parkach czy na cmentarzach.

Gospodarka leśna nie pozostaje obojętna wobec wielu gatunków porostów, szczególnie tych nadrzewnych, które do swojego rozwoju potrzebują drzew starszych, czy zamierających. Przygotowanie gleby pod nowe nasadzenia leśne również zahamowuje, a niejednokrotnie niszczy plechy porostów.

Działania człowieka w bezpośredni sposób niszczące stanowiska porostów to (obok gospodarowania lasami): eksploatacja złóż wapiennych, bazaltów i głazów narzutowych, kopalnictwo odkrywkowe, wydeptywanie muraw wysokogórskich, zbieractwo dla celów zdobniczych itd. Niebezpieczne są również środki chemiczne stosowane w rolnictwie.

Jest oczywiste, że nie tylko porosty są zagrożone wymienionymi czynnikami. Giną w zatrważającym tempie liczni przedstawiciele grzybów, roślin zarodnikowych i nasiennych oraz zwierzęta. Zjawisko to coraz wyraźniej dowodzi, że wzrasta zagrożenie całej przyrody i to nie tylko w wyniku bezpośredniego oddziaływania destrukcyjnych czynników na poszczególne populacje. W ogromnej sieci zależności między organizmami wymieranie jednych spośród nich - to zachwianie warunków do wegetacji innych.